Natuur in je achtertuin

28-03-2012
Natuur in je achtertuin

Het is zinvol om te weten dat je tuin onmiddellijk meer leven aantrekt door middel van voldoende beschutting, bloemen en water (dat kan een vijver zijn maar een gevulde waterschaal volstaat ook). Plant je daarbij ook nog een boom en/of struik, dan wordt het helemaal feest. Op die manier haal je de natuur een beetje dichterbij waardoor het aangename besef ontstaat dat we deel uitmaken van een groter geheel. Als er meer aandacht en ruimte is voor ‘leven’ en verscheidenheid dan heb je meteen een natuurlijke tuin. Ofwel een buitenruimte waar je enorm van kunt genieten zonder dat je daar nou al te veel voor hoeft te doen.

Beestjes en mosjes horen erbij
Alles in de tuin heeft een reden. Elke plant lokt z’n eigen insect. Zo trekken Salvia’s vanwege de vorm van de bloem uitsluitend hommels met een lange tong. Die samenhang tussen planten en dieren is onderdeel van de natuur dus maak je vooral niet druk om beestjes, onkruid en mos. Het hoort in een levende tuin waar mensen, dieren, insecten en planten graag vertoeven. Het zo begeerde in ‘contact met de natuur zijn’ kun je dus prima in je eigen tuin ervaren. Zeker als je daar open voor staat en niet gaat bestrijden. Alle dieren in de tuin, dus ook slakken en luizen, oorwurmen en pissebedden, zijn van net zoveel waarde als bloemen en planten.

Flora en fauna dichtbij huis
Dieren zien geen erfafscheidingen. Hebben wij de neiging om onszelf achter schuttingen en hagen te verschuilen, al die kruipers, fladderaars en vogels ervaren de ruim vijf miljoen tuinen plus alle stads- én overige natuur als één geheel. Wie dus voor meer groen in de tuin, op het balkon of terras gaat, levert hieraan direct een belangrijke bijdrage. Voor steeds meer flora en fauna is de natuur rondom de bebouwing het belangrijkste leefgebied.

Insectenvriendelijke tuin
Laat af en toe de boel de boel en tuinier niet te netjes. Insecten houden van rommelige hoekjes. Plant lekker veel kruiden en laat af en toe in een hoekje eens een bos brandnetels staan. De vlinders zijn je dankbaar. Veel dagvlinders houden ook van rode, paarse en roze bloemen. Echte toppers zijn behalve de vlinderstruik Buddleja, ijzerhard
Verbena bonariensis, koninginnekruid Eupatourium, zonnehoed Echinacea, dropplant Agastache en asters Aster novi-belgii en de Aster novae-angliae. Variatie is voor veel insecten het sleutelwoord én open, enkelbladige bloemen. Daarvan zijn de meeldraden beter toegankelijk voor het stuifmeel en de bloembodem voor de nectar.

Bijen & vlinders
Minder bekende, leuke, onderhoudsvriendelijk struiken die o.a. geliefd zijn bij bijen- en vlinders en veel andere extra’s in huis hebben zoals bloemen en herfstkleur zijn: Colutea media 'Copper Beauty' (blazenstruik), Amorpha canescens (Bastaard indigo), Cephalanthus occidentalis (kogelbloem), Enkianthus chinensis (pronkklokje). Daarnaast hebben de volgende selecties ook nog eens eetbare vruchtjes; Aronia prunifolia 'Nero' (zwarte appelbes), Asimina triloba (roomappel), Lonicera caerulea kamtschatica (blauwe honingbes), Prunus maritima (strandpruim).

Eén ding tegelijk
Slechts één uurtje werken in de tuin maakt al veel verschil. Enkel een pad van onkruid ontdoen kan zeer effectief, behaaglijk en rustgevend zijn. Als je tenminste niet onderwijl nog tien andere klussen oppakt. Focus is in alles het sleutelwoord en zeker in de tuin. Dan hou je het leuk en overzichtelijk en blijf jij de regisseur.

Veel plezier-weinig werk
Heb je te weinig tijd en zin en weet je niet wat je met je tuin aan moet omdat je er bijvoorbeeld te weinig vanaf weet? Begin dan bijvoorbeeld met enkele leuke bladverliezende struiken zoals: Hydrangea paniculata (pluimhortensia), Caryopteris clandonensis (blauwe spirea) en Buddleja (vlinderstruik). Deze struiken zorgen al voor flink wat levendigheid en kleur. Het onderhoud bestaat uit: één keertje schoffelen per jaar en ze in het voorjaar afknippen tot 30 á 50 cm. boven de grond. Succes verzekerd!

Lofzang op de onderhoudsvriendelijke tuin
Makkelijke, vaste planten – binnen iedere groep vind je weer talloze selecties – die je nooit in de steek laten zijn o.a. Nepeta (kattenkruid), Geranium (ooievaarsbek) (heel waardevol zijn vooral de laatbloeiende soorten en hybriden met wallichianum-, lambertii- en kishtvariense-bloed), Helenium (zonnekruid), Monarda (bergamotplant), Heuchera (purperklokje), Vernonia (grote composiet), Epimedium (elfenbloem), Lathyrus vernus (vaste pronkerwt), Gillenia trifoliata en varens. Vooral varens overleven ons allemaal. Of je nu 20 of 80 bent als je ze plant, verhuis je niet dan blijven ze een leven lang bij je. Andere meer specifieke aanraders zijn: Epimedium 'Frohnleiten' Rudbeckia 'Goldsturm', Waldsteinia ternate, Sedum’ Matrona’, Prunella grandiflora en Kalimeris incisa 'Blue Star'.

Maak het jezelf makkelijk
Zolang de bodem bedekt is met planten krijgt onkruid minder kans. Bovendien is het beter voor het rijke bodemleven onder de grond. Daar huist namelijk een heel nuttige wereld van allerlei mini- kriebelbeestjes. Bijkomend voordeel: meer groen zorgt voor een betere wateropname na regen. Als 10 % van alle ‘versteende’ tuinen transformeert naar meer levende, groene tuinen verdwijnt er jaarlijks ruim 30 miljoen m3 minder neerslag in het riool.

Bekende en makkelijk verkrijgbare wintergroene bodembedekkers zijn:
Vinca major of minor (maagdenpalm) en Pachysandra.

Leuke, niet-wintergroene bodembedekkers, die wel wat meer speurwerk vragen, zijn:
Sporobolus heterolepis (siergras, geurend),
Campanula symphiandra x ossetica (klokjesbloem),
Epimedium x perralchicum ‘Nachfolger’ (elfenbloem),
Sedum ‘Manoir de Gaudon’ (vetkruid)
Geranium x cantabrigiense ‘St. Ola’ (ooievaarsbek, geurend blad, half wintergroen).

Groenblijvende bodembedekkers zijn o.a.
Vaccinium macrocarpon 'Piligrim' (Cranberry voor compote),
Trachelospermum jasminoides (geurende sterjasmijn, kan als klimmer of als kruiper gebruikt worden),
Sarcococca humilis (musthave plant voor iedereen, hemels aroma in hartje winter, doet het in diepe schaduw),
Lonicera crassifolia (kruipende kamperfoelie).
 

Door Kim van der Kolk - mobiel